Okna Opole » Historia » Historia pojawienia się okien
Historia pojawienia się okien
Okno jest niewątpliwe jednym z elementów, który towarzyszy człowiekowi od momentu budowy jego pierwszego siedliska. Możliwe, że jeszcze przed przejściem z trybu koczowniczego na tryb osiadły, czyli tzw. rewolucją neolityczną, znana mu była ta idea.
Nie jesteśmy oczywiście w stanie zweryfikować, czy już wtedy istniały okna. Jeśli tak, to na pewno nie w takim znaczeniu, w jakim istnieje ten termin współcześnie.
Jeszcze w starożytności, a szczególnie od momentu, gdy człowiek zaczął zamieszkiwać budowle z kamienia, cegły lub innych materiałów trwałych (Jerycho, Catalhoyuk, Egipt) miały za zadanie dopuszczać promienie słońca, które oświetlały ciemne, masywne i małe pomieszczenia oraz umożliwiały ich wentylację. Niby funkcjonalność podobna do współczesnej, jednak miały one zazwyczaj formę dziur w ścianach, czasem w suficie. Rzadko zasłaniane były skórami, futrami, czy innymi materiałami, które nadawały się do izolacji.
Okna zaczęły zyskiwać na znaczeniu w okresie hellenistycznym, kiedy ówcześni architekci, pod wpływem kultury orientu, zaczęli uznawać je za element, który może zdobić budynki. Zaczęto używać łuków, zdobień oraz innych elementów, które szybko stawały się bardzo popularne. Poznanie techniki wyrobu szkła pozwoliła już w starożytnym Rzymie na tworzenie pierwszych okien z szybami. Powstawały one poprzez wstawienie szkła w ramy - najczęściej drewniane - i wypełnienie ich ołowiem, który przytrzymywał szkło w ramach.
Okres średniowiecza ponownie zmniejszył znaczenie okien. W epoce romańskiej występowały jako malutkie wnęki w często bardzo grubych murach, co powodowało bardzo słabe oświetlenie ówczesnych budynków.
Dopiero następna epoka, gotycka przywróciła, a właściwie wywróciła proporcje w architekturze. Gotyk opierał się na zupełnie innych zasadach w architekturze, jego podstawowym kanonem była strzelistość, ostre łuki, wysokość i zdobienia. Rozwój technologiczny pozwalał na tego typu konstrukcje i ówczesne okna, co najlepiej można zaobserwować w budynkach z tamtej epoki były często bardzo duże. Dominowały konstrukcje wysokie i wąskie zwieńczone ostrymi łukami i często wypełniane szybami, a w architekturze kościelnej – witrażami.
Późniejszy renesans cechowały okna o ramach prostokątnych które zakończone były z reguły trójkątnym przyczółkiem. Barok natomiast cechowały bogate zdobienia. Okna cechowały się wówczas pełnymi polotu i fantazji obramieniami na których przedstawione były z reguły sielskie i wesołe sceny. W epoce baroku zdobienia wykonywano z różnych materiałów, między innymi: stiuk (imituje marmur), brąz i marmur. Z czasem upiększenia barokowe zostały uznane za zbyt wymyślne i powrócono do koncepcji funkcjonalności i prostoty.
Obecnie wybór okien jest bardzo szeroki - można znaleźć zarówno koncepcje proste jak i bardzo złożone. Jednak głównym zaleceniem jest funkcjonalność oraz duży dostęp światła do pomieszczeń. Dlatego oprócz standardowych okien montowanych w ścianach spotyka się okna dachowe, czy nawet sufitowe. Często budowane są też pomieszczenia całkowicie przeszklone, szczególnie w nowoczesnym budownictwie biurowym.
